خلافت و جانشينى رسول خدا پس از اتمام مباحث مقدماتى هم چون مبانى امامت ، تعريف امامت ، ضرورت وجود امام در هر عصر و نيز شرايط امام ، كه به تفصيل مطالبى ارائه گرديد ، در ادامه و پس از طرح مباحث مقدماتى ، به اصل موضوع مىرسيم كه خليفهء بلافصل پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله كيست ؟ اين بحث مهم‌ترين مسأله در اسلام و منشأ و ريشهء تمام اختلاف‌ها ميان شيعه و اهل تسنّن است ؛ از اين رو بر همگان واجب است كه خليفهء به حق و بلافصل رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله را بشناسند و ادلهء اثبات امامتش را بدانند و در مقابل مخالفان استدلال نمايند . چنان كه در مبانى گذشت ، امامت از اصول دين بوده و تقليد در آن جايز نيست ؛ بنابراين بر هر فرد مكلّف واجب و لازم است كه در دلائل امامت و خلافت بعد از رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله تحقيق نمايند و اين كار تمام نمىشود ، مگر اين كه وجه استدلال به ادله را كاملًا بداند ، شبهات و اشكالات آن را دفع كند و پاسخ‌گوى ادلّه معارض باشد . البتّه هر مكلّفى به قدر وسع خود به اين حكم مكلّف است ، چون « تكليف بما لا يطاق » عقلًا محال است و خداوند متعال فرموده : « لا يُكَلِّفُ اللَّه نَفْسًا إِلَّا